Luister via Spotify

Over vertrouwen, vakmanschap en de vraag wat kinderen werkelijk verder helpt

Wat hebben leraren, schoolleiders en intern begeleiders eigenlijk aan toetsen? Hoe helpt toetsing het onderwijs verder en wanneer zit het juist in de weg?

In deze aflevering gaat Irene Harmsen in gesprek met toetsexpert, taalkundige en onderwijsadviseur dr. Karen Heij. Samen ontrafelen zij hoe toetsing in het onderwijs steeds dominanter is geworden, welke perverse effecten dat heeft op kinderen, professionals en het onderwijsaanbod, en waarom het tijd is voor een fundamenteel ander gesprek.

Karen Heij legt uit dat het leerlingvolgsysteem (LVS) allang niet meer alleen draait om volgen, maar ook om vergelijken, ordenen en voorsorteren. Ze is zeer kritisch op de invloed van toetsing op leesonderwijs, schooladvisering, dyslexieverklaringen en zelfs thuiszitters en het zelfbeeld van kinderen. Tegelijk biedt dit gesprek ook perspectief: hoe komen we terug bij de bedoeling van onderwijs? Wat vraagt dat van leraren, schoolleiders, bestuurders, toezichthouders en beleidsmakers? En welke rol kan toetsing wél spelen, als die in dienst staat van ontwikkeling in plaats van selectie?

Een aflevering voor iedereen die in en rond de school werkt en voelt dat het anders moet. Luister mee naar een indringend en hoopvol gesprek over brede onderwijskwaliteit, professionele ruimte en het lef om los te laten wat kinderen en professionals klein maakt.

Hoofdstukken

00:44 Welkom & introductie van Karen Heij

02:45 Wat is er de afgelopen vijf jaar in beweging gekomen rondom toetsing?

04:34 Hoe kan het dat het LVS zo dominant is geworden?

11:25 Een LVS-toets is eigenlijk een soort mini-doorstroomtoets met alle gevolgen van dien

14:05 Het verengende effect van toetsen op het taalonderwijs

18:57 De perverse impact van het inspectiekader op het onderwijs

21:43 We moeten met elkaar op zoek naar een evenwicht in de kwaliteit van onderwijs en toetsing

26:30 Gestandaardiseerde toetsen, de referentiekaders en leerlijnen hebben de onderwijsprofessional klein gemaakt

30:22 Het effect van toetsen op het aantal dyslexieverklaringen

37:18 Het effect van het vergelijkend meten en het selectiemechanisme van toetsing op onder andere thuiszitters

42:18 Is er een stelselwijziging nodig voor een nieuw narratief?

45:49 Oproep aan onderwijsprofessionals, bestuurders en toezichthouders

Proefschrift van dr. Karen Heij

Van de kat en de bel, tellen en vertellen met de eindtoets basisonderwijs (2021)

Lees verder

Toetsing in het basisonderwijs (serie van vijf artikelen)

Hoe referentiekader en toetsing goed taalonderwijs in de weg staan

Deze aflevering is gemaakt door Irene Harmsen, Simone Hoogenboom en Femke van Kalleveen van Onderwijsversterkers, artwork door Sifra van Dalen van Studio Vonk & De Boer, muziek All Night Dance van PØW via Epidemic Sound.

Volg Onderwijsversterkers op LinkedIn en kijk voor aanbod op de website.

Luister via Spotify

Leerlingbegeleiding begint bij de onderwijsleersituatie

In veel scholen is de reflex nog: “Kunnen we deze leerling niet even testen?” Terwijl je daarmee het echte gesprek mist: wat vraagt deze leerling van de onderwijsleersituatie en wat vraagt dat van het vakmanschap van de leraar en het team? 

In deze eerste aflevering gaat Irene Harmsen in gesprek met dr. Wim Meijer, pedagoog en onderwijskundige, over consultatieve leerlingbegeleiding (CLB). Een methodiek waarin twijfel een teken van professionaliteit van de leraar is. Samen met een begeleider pakt deze stap voor stap een professioneel werkprobleem aan en onderzoekt of de oplossing werkt; zo dicht mogelijk bij de dagelijkse praktijk. Je hoort ook waarom beleid en organisatie ertoe doen, zoals een heldere visie, tijd, ruimte en een teamcultuur waarin je het niet alleen hoeft te doen.

Voor onderwijsprofessionals die kritisch zijn op hypes en zoeken naar onderbouwde, concrete handvatten biedt deze aflevering een stevig, nuchter alternatief voor de huidige verwijsstrategie.

Hoofdstukken

01:58 Hoe dr. Wim Meijer bij CLB uitkwam: “via en met de leerkracht”

06:20 Diagnostiek-discussie: wat is zinvol om te weten over een leerling?

14:58 Onderzoek doen naar een verantwoorde methodiek voor leerlingbegeleiding

26:59 Sprong naar het heden: scholen of ouders vragen om een onderzoek

29:20 Hoe kwam de term CLB tot stand: initiatief bij de leerkracht, focus op verankering

34:25 Van individueel kind naar onderwijsleersituatie: samen de oplossingscyclus doorlopen

41:46 Hoe ga je om met passend en inclusief onderwijs: de rol van de leerkracht en die van de begeleider

52:36 Voorwaarden in de school die nodig zijn voor CLB, zoals visie en beleid, tijd vrijmaken/inroosteren en relativeringsvermogen

55:32 Waarom zou je als school voor CLB kiezen?

58:23 Hoe verschilt CLB van handelingsgericht werken (HGW)?

1:03:30 Hoe CLB een teamkwestie is

01:13:17 Reflectie op het gesprek

Boeken van dr. Wim Meijer

Consultatieve leerlingbegeleiding – Professionalisering en onderwijsverbetering (ISBN 978 94 6371 115 9)

Praktische gids voor Consultatieve leerlingbegeleiding – Bouwstenen, hulpmiddelen en stappenplan (ISBN 978 94 6371 464 8)

Bestellen kan via Gompel&Svacina

Lees verder

Diagnosedenken in het onderwijs

Consultatieve leerlingenbegeleiding:  een methodiek om samen zorgvragen aan te pakken en competenties van leerkrachten te versterken

Deze aflevering is gemaakt door Irene Harmsen, Simone Hoogenboom en Femke van Kalleveen van Onderwijsversterkers, montage door Math Göbbels van Onderzoek met Effect, artwork door Sifra van Dalen van Studio Vonk & De Boer, muziek All Night Dance van PØW via Epidemic Sound.

Volg Onderwijsversterkers op LinkedIn en kijk voor aanbod op de website.